Pfalz - Toerisme

Pfalz 

Langs de Deutsche Weinstraße

De oudste toeristische route van Duitsland is ook een van de mooiste. Dankzij het milde klimaat staan hier in maart al de amandelbomen en magnolia’s langs de weg in bloei.

In de Pfalz viert men het letterlijk langste wijnfeest waar dan ook. Tijdens het laatste weekend van augustus kunnen deelnemers aan de Erlebnistag Deutsche Weinstrasse niet alleen Pfälzer wijn leren kennen, maar ook het betoverende landschap tussen het Pfälzerwald en de Rijnvlakte te voet of op de fiets verkennen. Over een lengte van 85 kilometer strekt zich de Deutsche Weinstrasse uit. Hij begint in Bockenheim bij het Zellertal ten zuiden van Worms tot Schweigen aan de Franse grens (zie voor de vele wandel- en fietstochten www.deutsche-weinstrasse.de). 

In tal van exotische parken, zoals in Deidesheim en Maikammer, verspreiden ook sinaasappelbomen, dadelpalmen en cipressen hun aroma’s. In het kuurpark van Gleisweiler (www.gleisweiler.de) groeien naast bananen ook mammoetbomen. Na een wandeling kun je je hier afkoelen onder de Walddusche. In Sankt Martin gedijen planten uit het Heilige Land (www.sankt-martin-pfalz.de). Op vaste tijden van april tot oktober en na afspraak stellen eigenaren van privétuinen hun paradijsjes open voor bezoekers (www.offenegaerten-pfalzundelsass.de).

Koolvelden en wijngaarden

Het noordelijke deel van de Weinstrasse strekt zich uit van Neustadt via Bad Dürkheim en het Leininger Land tot aan Bockenheim. In dit dorp is de Druivenmadonna in de parochiekerk het bekijken waard. De Eistalbahn rijdt tijdens de weekenden door het nabijgelegen Zellertal (www.eistalbahn.com).

Het zuidelijke deel van de Deutsche Weinstrasse begint in de Elzas. Bij Wissembourg in Frankrijk liggen de zuidelijkste wijngaarden van de Pfalz. Het is het eindpunt van de Elsass Express. Vanuit deze trein kun je, vertrekkend uit Mainz, genieten van Rheinhessen en de Pfalz. Ook kun je je fiets meenemen (rijdt in de weekenden, www.rheinland-pfalz-takt.de/takt). De Kraut-und–Rüben-Radweg loopt bijna parallel aan de Radweg Deutsche Weinstrasse, maar is wat vlakker. ‘s Zomers rijd je langs bloeiende tabak- en zonnebloemvelden, in de herfst ruik je de geur van de nieuwe wijn (zie voor etappeplaatsen en evenementen www.kraut-und-rueben-radweg.de).


Wellness en Palatia jazz

Na een fietstocht kun je je in de thermen van kuuroorden als Bad Bergzabern (www.suedpfalz-therme.de) en Bad Dürkheim (www.salinarium.de, sauna en zwembad) ontspannen en je met druivenkuren en ayurvedische kruidenbaden laten verwennen (www.kurzentrum-bad-duerkheim.de). Pfälzer hotels en restaurants bieden zogeheten Wein-Wellnessprogramma’s aan met Vinorobic in de wijngaarden en druivenpitolie in de keuken (www.wellviness.de). Om thuis de herinnering aan de Pfalz levend te houden, kan zich thuis Winzermüsli, druivenpitkussens of een Pälzer Kischd met wijn, vijgenmarmelade, sigaren en Rieslingtruffels laten toesturen (www.pfalzmarketing.de), lid worden van de Pfalz Club (www.pfalz-club.net) en de taal eens oefenen (www.palatina-rhenania.de).

Genot voor oren en maag belooft het culinaire Pfälzer jazzfestival Palatia Jazz. Jazzlegenden als Chick Corea en Cassandra Wilson zijn hier al opgetreden, maar ook jong talent laat van zich horen in romantische ruïnes en parken langs de Weinstrasse (www.palatiajazz.de, het seizoen loopt van mei tot augustus), in de ruïne Rietburg en de Villa Ludwigshöhe.

Beieren in de Pfalz

Dat de Pfalz ooit tot Beieren behoorde, is op tal van plaatsen te zien. Koning Ludwig I uit het huis Wittelsbach beviel de Pfalz zo goed, dat hij op het ‘mooiste stukje van zijn koninkrijk’ bij Edenkoben een residentie in de stijl van een Italiaanse villa liet bouwen (de Villa Ludwigshöhe is dagelijks behalve op maandag geopend van 10 tot 17 uur, in de zomermaanden tot 18 uur).

Tussen Edenkoben en de Villa is langs de Villastrasse en het Weinlehrpfad wijngaardgereedschap tentoongesteld (www.edenkoben.de). Te voet of met de stoeltjeslift kom je bij roofridderburcht Rietburg (‘s winters alleen op zondag, ‘s zomers dagelijks). Het vlakbij gelegen dorpje Rhodt is een van de mooiste in de Pfalz (www.rhodt.de). Ook de Beierse impressionist Max Slevogt voelde zich eind 19e eeuw aangetrokken tot de Pfalz. Zijn impressies van het Pfälzische landschap hangen in de bovenste verdieping van de Villa Ludwigshöhe (www.max-slevogt-galerie.de). De Slevogthof in het pittoreske Leinsweiler is van dinsdag tot zondag te bezichtigen. Vanaf de nabij gelegen Madenburg (Eschbach) kijk je tot aan Heidelberg.

20080121_01_08_044_A4_2560_1728.jpg
Birkweiler_04_2560_1728.jpg
Ellerstadt_07_2560_1728.jpg

Cactussen in de Pfalz

Wie een onalledaags souvenir uit de Pfalz zoekt, komt aan zijn trekken in Kakteenland Steinfeld in de Südpfalz. Voor de geliefde aloë vera, voor de schoonmoeder een reuzencactus. In de cactuswoestijn groeien meer dan 1000 soorten (www.kakteenland.de, in de zomer dagelijks geopend, in de winter van maandag tot vrijdag). Het Kakteenmuseum geeft informatie over de groeiomstandigheden van de cactusplanten en over de oorspronkelijke bewoners van Gran Canaria.

Met een landauer door Landau

Tijdens een rit met een landauer, een open koets, kun je de voormalige garnizoens- en tegenwoordige universiteitsstad Landau bekijken (ritten van mei tot oktober op de eerste, derde en vijfde zaterdag van de maand; 30 minuten kosten 5 euro per persoon, www.landau.de). Wie liever wat sneller gaat, kann per scooter door de zee van wijnstokken toeren (het arrangement Roll over SÜW en andere kunnen geboekt worden op www.suedliche-weinstrasse.de). De Ilbesheimer Kalmitwingert laat aan de hand van 19 verschillende geleidingsvormen van de wijnstok (www.ilbesheim.de, voor rondleidingen +49 (0)6345 / 3531), de ontwikkeling van de wijnbouw van de Oudheid tot het heden zien. Schuchtere stokstaartjes, grappige humboldtpinguïns, bruine beren en een zwarte luipaard zijn thuis in de bekroonde Landauer Zoo (www.zoo-landau.de, dagelijks geopend van 9 tot 16 uur, ’s zomers tot 18 uur; volwassenen betalen 5 euro, kinderen 2 euro).

Elwedritsche und Kuckucksbahn

Het Hambacher Schloss, bekend als bakermat van de Duitse democratie, ligt in de loofbossen boven Neustadt (www.hambacher-schloss.de). In de wijnhoofdstad van de Pfalz wordt begin oktober de Duitse wijnkoningin gekroond. Op de zondag daarna trekt een lange feeststoet van wijnboeren door de straten (www.neustadt.pfalz.com). In het centrum klettert de Elwedritschefontein. Meer over deze geheimzinnige fabelwezens kun je te weten komen tijdens een rit met de Kuckucksbähnel. Van spoor 5 van het hoofdstation voert dit schilderachtige traject naar het idyllische Elmsteiner dal. De locomotief rijdt van Pasen tot oktober op iedere tweede zondag (www.eisenbahnmuseum-neustadt.de). Een retour kost 12 euro; kinderen betalen de helft).

Niet ver van Elmstein informeert het Haus der Nachhaltigkeit bezoekers over duurzaamheid in de vorm van innovatieve woningbouw, landbouw, dieren en fruit (www.hdn-pfalz.de, dagelijks geopend van maart tot oktober tussen 10 en 17 uur, de rest van het jaar enkel op zon- en feestdagen).

Gekonfijte viooltjes en Saumagen

De gerenommeerde Pfälzische wijndorpen Forst en Wachenheim liggen ingebed in het schilderachtige landschap ten noorden van Neustadt. Saumagen, een gerecht van varkensvlees en aardappels, was de favoriet van ex-kanselier Helmut, die het tot ver buiten de Pfalz bekendheid gaf. Het liefst at hij het in het Deidesheimer restaurant ‘Schwarzer Hahn’. Behalve voortreffelijke wijn kun je in Deidesheim (www.deidesheim.de) ook vers gekonfijte viooltjes, meloenen en ananas van Kandierfabrik Biffar kopen.  In Wachenheim biedt Sektkellerei Schloss Wachenheim van maart tot oktober rondleidingen met een aansluitende proeverij aan (donderdags en zaterdags vanaf 14 uur, zondags vanaf 10.30 uur, 7 euro per persoon, aanmelding gewenst).

De Dürkheimer Wurstmarkt en het reuzenvat

Jaarlijks vindt in september in Bad Dürkheim het grootste wijnfeest ter wereld plaats (www.duerkheimer-wurstmarkt.de). Zelfs 500.000 bezoekers kunnen maar een klein deel van de 1,7 miljoen liter drinken die het grote Dürkheimer Fass kon bevatten. Vanuit de kuurstad zijn mooie wandelingen te maken, bijvoorbeeld naar het ommuurde Freinsheim (www.freinsheim.com). In de zomermaanden kun je op afspraak aanwezig zijn bij een fruitveiling in Weisenheim am Sand (www.weisenheimamsand.de). Bij de historische wijnoogst in het tweede weekend van oktober worden de druiven met de hand geplukt en ook geperst. Midden in de Pfälzer wijngaarden ligt de Dackenheimer golfbaan. Alle 27 holes dragen de naam van een druif (www.golfgarten.de).

De Drei-Burgen-Wanderweg in het Leiningerland

Neuleiningen is gebouwd op een oude vulkaankegel. Het markante silhouet is dan ook al van ver te zien. Hier begint de Drei-Burgen-Wanderweg (zie voor het verloop www.leiningerland.com). In Burg Altleiningen (www.altleiningen.de) is vandaag de dag een jeugdherberg (www.djh-info.de) ondergebracht. Het openluchtbad in de  Burggraben is voor iedereen toegankelijk.


Voor de kinderen

Tal van dieren- en vrijetijdsparken in de Pfalz nodigen uit tot een bezoek. In het Holiday Park bij Hassloch (www.holidaypark.de, volwassenen 23 euro, kinderen 20 euro) zwieren bezoekers in vaten door de lucht. Dierenvrienden kunnen in Wachenheim indrukwekkende arenden over zich heen zien zweven en de rodelbaan uitproberen (www.kurpfalzpark.de, geopend van Pasen tot oktober, volwassenen 12 euro, kinderen 10 euro). Naar oehoes kijken, hazen aaien en ponyrijden kun je in het Wildpark Silz in de Südpfalz (www.wildpark-silz.de, volwassenen 5 euro, kinderen de helft). Exotischer zijn de pijlgifkikkers en het slangenbabypaviljoen in het Landauer Reptilium (www.reptilium.de, dagelijks geopend van 10 tot 18 uur, volwassenen 13 euro, kinderen 8 euro). Een speciale Parkkarte biedt tot 20% korting in acht parken in de Pfalz (www.parkhopping.de).

Speyer

De oude keizerstad Speyer is niet alleen bekend om zijn Middeleeuwse joodse bad en zijn Salierdom (UNESCO-wereldcultuurerfgoed), maar ook om het Historisches Museum der Pfalz met zijn uitstekende tentoonstellingen. De wijnafdeling van het museum laat een met wijn gevulde amfora uit de Romeinse tijd zien. In het Junges Museum kunnen kinderen actief meewerken aan tentoonstellingen en meedoen aan workshops. Het museum (www.museum.speyer.de) is dagelijks behalve maandag geopend van 10 tot 18 uur, volwassenen betalen 7 euro, kinderen 3 euro.

In het Technik Museum nemen piloten in spe plaats aan de stuurknuppel van een Boeing 747 of op de woonboot van de Kelly Family (www.museumspeyer.de, volwassenen 16 euro, kinderen 11 euro). In het aquarium van Speyer kun je behalve vissen uit de Rijn ook haaien en zeepaardjes tegenkomen (www.sealife.de, volwassenen 14 euro, kinderen 10 euro). Dagelijks wordt om 12 en 15 uur gevoerd.

Wijnfeesten

Eind april al viert Kallstadt (tussen Grünstadt en Bad Dürkheim) tijdens twee weekenden het feest van de honderd wijnen, een van de eerste grote wijnfeesten van het jaar. De lokale boeren presenteren dan op verschillende schenkpunten hun wijnen. Onder het genot van muziek kun je dan zelfs Saumagen drinken, want een van de wijngaarden is naar het lijfgerecht van de Pfälzer genoemd (www.kallstadt.de, entree inclusief gratis proeven van de honderd wijnen kost 10 euro).

Nadat de Owwergässer Winzerkerwe (jaarlijks eind mei) op Schloss Ludwigshöhe bij Edenkoben geopend is, begint bij de kloostermuren een Middeleeuwse markt met jongleurs en marskramers. Op zondag trekt de feeststoet door de binnenstad van Edenkoben (meer informatie op www.edenkoben.de). Actuele informatie is te vinden onder Tipp des Monats op www.pfalzwein.de).

In de omgeving

Het door Annweiler, Pirmasens en Bad Bergzabern begrensde Dahner Felsenland is bij wandelaars en klimmers even geliefd. De rode zandsteenrotsen nemen hier grillige vormen aan, zoals de markante Teufelstisch (zie voor fiets- en wandelroutes www.dahner-felsenland.net). In de Stauferburg op de Trifels boven Annweiler werden ooit de kostbare rijksjuwelen bewaard. Koning Richard Leeuwenhart zat hier een poosje gevangen onder de valse naam Heinrich IV (www.trifelsland.de, de burcht is dagelijks geopend van 10 tot 17 uur, in december gesloten). In Burg Berwartstein (www.burgberwartstein.de, dagelijks rondleidingen van maart tot oktober, de rest van het jaar alleen in het weekend) bevindt zich een folterkamer. Het uitzicht over het Pfälzerwald is fantastisch.

In het Biosphärenhaus Pfälzerwald-Nordvogesen kun je de wereld bekijken door de ogen van verschillende dieren of met de energiemachine zelf stroom opwekken (www.biosphaerenhaus.de). Op het Baumwipfelpfad bevind je je op gelijke hoogte als eekhoorns, 30 meter hoog tussen de boomkruinen en met fascinerende in- en uitzichten. Een afdaling kun je besparen door gebruik te maken van de boomglijbaan. Pad en huis zijn het hele jaar open tussen 12 en 18 uur. Toegang voor beide bedraagt 8 euro voor volwassenen, 6 euro voor kinderen.

In het Abenteuerpark Kandel kunnen bezoekers van 8 jaar en ouder op diverse parkoersen hun klimbehendigheid bewijzen en zich zelfs aan het parcours voor profs wagen (www.abenteuerpark-kandel.de, openingstijden afhankelijk van het seizoen; volwassenen betalen 18 euro, kinderen 12 of 15 euro).

Een bijzondere vorm van plezier maken is een rit met een draisine. In de Pfalz kan dat op twee trajecten. Het traject van de Südpfalz Draisinenbahn loopt van Bornheim naar Lingenfeld en terug (www.suedpfalzdraisine.de, reservering noodzakelijk, per dag 32 tot 69 euro). In de omgeving van Kusel gaat het traject van Altenglan naar Staudernheim of omgekeerd, al naar gelang de datum (informatie via Tourist Info Kusel, prijs per draisine per dag 35 tot 39 euro).

Door het Pfälzerwald, het grootste aaneengesloten bosgebied van Duitsland, voeren ruim 12.000 kilometer aan goed gemarkeerde wandelroutes. Overnachten kan in een van de ruim 100 trekkershutten (www.pfaelzerwald.de). Mountainbikers kunnen er zich uitleven op zo’n 300 kilometer aan paden (www.mountainbikepark-pfaelzerwald.de).

Het Deutsches Schuhmuseum in Hauenstein (www.deutsches-schuhmuseum.de, dagelijks geopend van 10 tot 17 uur) laat zien wat de invloed is geweest van de schoenindustrie op omgeving en mensen. In de voormalige schoenfabriek zijn bovendien schoenen te zien van prominenten als Steffi Graf en Joschka Fischer.